Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) ile ilgili öğretmenler, öğrenciler ve veliler tarafından en çok sorulan sorular ve yanıtları:
1. Uygulama ve Erişim ile İlgili Sorular
Öğretmenler sisteme nereden ve nasıl erişecek?
Öğretmenler platforma doğrudan Yeni EBA portalı üzerinden kendi şifreleriyle erişim sağlarlar.
Tüm okullar aynı gün ve saatte mi sınav yapacak?
Sınavlar okulların kendi ders programı ve yazılı takvimine göre planlanır; ancak belirlenen genel ortak sınav tarihlerine uyulması esastır.
Soruların ne kadarı hazır havuzdan, ne kadarı öğretmenden gelecek?
Belirlenen konu-soru dağılım senaryosuna göre sınavdaki 2 soruyu okul veya zümre öğretmenleri özgün olarak hazırlar; kalan sorular ise sistemdeki soru havuzundan çekilir.
2. Soru Yapısı ve Sınav Formatı ile İlgili Sorular
Sınavlarda çoktan seçmeli (test) soru olacak mı?
Hayır. Sistem tamamen açık uçlu ve kısa cevaplı soruları esas alır. Test formatı kullanılmaz.
Her okul aynı soruları mı soracak?
Hayır. Öğretmenler kendi sınıflarının düzeyine göre farklı senaryolar ve zorluk dereceleri (kolay, orta, zor) seçebildiği için her okulun veya şubenin sınav kağıdı farklılık gösterebilir.
Sorular ezbere mi dayalı yoksa mantık muhakemeye mi?
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile uyumlu olarak; ezberci bilgiyi değil, öğrencilerin okuduğunu anlama, analiz etme, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini ölçen sorular yer alır.
3. Puanlama ve Değerlendirme ile İlgili Sorular
Sınav kağıtlarını kim okuyacak ve notları kim girecek?
Sınav kağıtları yine dersin öğretmeni tarafından değerlendirilir. Ancak notlar klasik tek bir toplam puan olarak değil, soru ve kazanım bazlı olarak sisteme işlenir.
Veliler ve öğrenciler sınav sonuçlarında neleri görebilecek?
Yalnızca alınan toplam not değil; öğrencinin hangi konuda eksik kaldığı, hangi kazanımları edindiği veya öğrenme güçlüğü çektiği detaylı analiz raporu olarak görülebilecektir.
Sistemde Yapay Zekâ kullanılacak mı?
İlk etapta soru havuzu ve analiz altyapısı aktiftir. İlerleyen süreçte yapay zekâ destekli soru üretimi ve açık uçlu yanıtların otomatik analizi sisteme entegre edilecektir.
4. Kapsam ile İlgili Sorular
8. sınıf (LGS) ve 12. sınıf (YKS) öğrencileri OYSS kapsamına dahil mi?
Hayır. Sınav senelerine denk gelen 8 ve 12. sınıflar ile ilkokul kademesi ilk uygulama aşamasında OYSS kapsamı dışındadır. Uygulama 5, 6, 7. sınıflar ile 9, 10, 11. sınıflarda geçerlidir.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) ile ilgili ek hususlar şunlardır:
1. Sınav Uygulama ve Güvenlik Detayları
Sınav kağıtlarının baskısı ve çoğaltılması nasıl yapılacak?
Soru kağıtları EBA üzerinden öğretmen/okul idaresi tarafından indirilecek ve okul imkânlarıyla çoğaltılarak basılı (kağıt-kalem) olarak uygulanacaktır.
Mazeret sınavları nasıl yapılacak?
Sınava geçerli bir mazereti nedeniyle katılamayan öğrenciler için sistem üzerinden mazeret sınavı senaryoları ve yeni soru setleri oluşturulabilecektir.
Özel eğitim ihtiyacı olan (kaynaştırma/bütünleştirme) öğrenciler için durum nedir?
Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) uygulanan öğrenciler için okul zümre öğretmenleri tarafından öğrencinin düzeyine uygun özel sınav kağıtları hazırlanmaya devam edecektir.
2. Notlandırma ve e-Okul Süreçleri
e-Okul entegrasyonu nasıl işleyecek?
Öğretmenler OYSS ekranında soruları kazanım/madde bazlı puanladıktan sonra, oluşan toplam sınav notları otomatik veya aktarım yoluyla e-Okul sistemine işlenecektir.
Geri bildirim ve telafi mekanizması nasıl çalışacak?
Sınav analizinde bir sınıfın veya okulun büyük çoğunluğunun başarısız olduğu öğrenme çıktıları (kazanımlar) sistem tarafından kırmızı renkle vurgulanacak; öğretmenlere bu konuları pekiştirmek için ek ders/materyal önerileri sunulacaktır.
3. Süreç ve Gelecek Planları
Ülke veya il genelinde yapılan ortak sınavlarla OYSS'nin farkı nedir?
İl/ülke genelinde yapılan ortak sınavlarda tüm okullara tek tip sınav kağıdı gönderilirken; OYSS'de okullar MEB'in senaryo ve soru havuzunu kullanarak kendi sınavlarını esnek ve özgün biçimde oluşturur.
Uygulama ileride 8 ve 12. sınıflara yaygınlaştırılacak mı?
Sistemin ilk dönem sonuçları ve saha dönütleri değerlendirildikten sonra kademeli olarak sınav sınıflarını (8 ve 12. sınıflar) da kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanmaktadır.
1. Öğretmenler ve Ders Zümreleri Açısından Detaylar
Sınav Tarihlerini Kim Belirliyor?
Sınav tarihleri, Millî Eğitim Bakanlığı’nın yayımladığı çalışma takvimindeki yazılı haftaları dikkate alınarak okul zümre öğretmenleri tarafından planlanır.
Taslak Oluşturma ve Onay Süreci:
Hazırlanan sınav taslağı sistem üzerinden indirilebilir; okul zümresi ve okul idaresi tarafından kontrol edildikten sonra baskıya verilir.
Rubrik (Puanlama Anahtarı) Kullanımı:
Sistem, açık uçlu sorularla birlikte dereceli puanlama anahtarını (rubrik) da otomatik üretir. Öğretmenler öğrencilerin yanıtlarını değerlendirirken bu standart ölçütleri baz alır.
Soru Havuzuna Öğretmen Katkısı:
İlerleyen dönemlerde öğretmenlerin de sisteme soru teklif edebileceği, onaylanan soruların ulusal soru havuzuna ekleneceği modüller aktifleştirilecektir.
2. Veliler ve Öğrenciler Açısından Detaylar
Raporlara Nereden Ulaşılacak?
Veliler ve öğrenciler, sınav analizi tamamlandıktan sonra öğrencinin kazanım bazlı başarı durumunu ve eksik olduğu konuları EBA / e-Okul Öğrenci-Veli Portalı üzerinden grafiksel raporlar halinde inceleyebilir.
Özel Ders veya Ek Materyal Yönlendirmesi:
Raporlama ekranı, öğrencinin yanlış yaptığı veya boş bıraktığı sorulara karşılık gelen konu anlatım videolarını ve pekiştirme testlerini öğrencinin EBA sayfasına doğrudan öneri olarak düşürür.
Sınava İtiraz Süreçleri:
Notlar soru bazlı sisteme girildiği için, öğrenci veya veli itiraz ettiğinde hangi sorudan kaç puan alındığı ve gerekçesi net bir şekilde sistem çıktısı üzerinden görülebilir.
3. Teknik ve Altyapı Detayları
İnternet veya Elektrik Kesintisi Durumu:
Sınavlar basılı kağıt üzerinde yapıldığı için sınav anında internet veya elektrik kesintisi yaşanması sınavı etkilemez. Sistem sadece sınav kağıdı oluşturma ve not girişi aşamalarında kullanılır.
Okul Bütçesi ve Kağıt Kullanımı:
Soru sayısına ve senaryolara göre kağıt tasarrufu sağlayacak sayfa düzeni (mizanpaj) seçenekleri sistem tarafından otomatik olarak optimize edilir.
1. Pedagojik ve Eğitimsel Boyut
Karnelere ve Başarı Puanına Etkisi:
OYSS üzerinden yapılan sınavların notları doğrudan dersin dönem puanını oluşturur. Yani ekstra veya farklı bir not türü değildir, bildiğimiz yazılı sınav notunun yerini alır.
Geriye Dönük Öğrenme Eksiklerinin Tespiti:
Sistem sadece o senenin konularını değil; öğrencinin önceki sınıflardan taşıdığı temel eksikleri (örneğin 7. sınıf matematik konusundaki bir hatanın 5. sınıftaki bir kesir eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını) analiz edebilecek veri altyapısına sahiptir.
Öğretmen Değerlendirme Aracı Değildir:
Bakanlık, sistemdeki verilerin ve başarı oranlarının öğretmenleri birbiriyle kıyaslamak veya performans ölçümü yapmak amacıyla kullanılmayacağını, tamamen öğrenci gelişimini destekleme odaklı olduğunu vurgulamaktadır.
2. İdari, Hukuki ve Mevzuat Detayları
Cevap Anahtarı ve Kağıtların Saklanması:
Sınav kağıtları ve öğretmenler tarafından kullanılan puanlama anahtarları (rubrik), mevcut millî eğitim mevzuatına uygun olarak 1 yıl süreyle okul idaresinde fiziksel olarak saklanmaya devam eder.
Okullar Arası Nakil / Geçiş Durumları:
Bir öğrenci başka bir okula nakil olduğunda, OYSS üzerindeki tüm kazanım analiz geçmişi ve sınav verileri yeni okuluna otomatik olarak aktarılır.
Özel Okullar Kapsamda mı?
Evet. MEB'e bağlı tüm resmi ve özel ortaokul ile liseler OYSS müfredat ve sınav senaryo standartlarına uymakla yükümlüdür.
3. Sınav Günü Uygulama Pratikleri
Sınav Süresi:
Sınavlar 1 ders saati (40 dakika) olarak planlanır. Soru sayıları seçilen senaryoya göre genellikle 5 ile 8 soru arasında değişir ve açık uçlu yanıtlara uygun süre tanınır.
Ortak Kelebek Sistemi Zorunlu mu?
OYSS bir yazılı sınav hazırlama ve analiz altyapısıdır; öğrencilerin kendi sınıflarında mı yoksa karma (kelebek) sistemde mi sınava gireceği kararı okul idaresinin inisiyatifindedir.
