Arkadaşlar, bir sınavda aynı kazanımdan birden fazla soru sorulması sınavın geçerliliğini etkiler mi diye merak ediyorum. Özellikle merkezi sınavlarda bu durumla sıkça karşılaşıyoruz sanki. Bir kazanımı ölçmek için 2-3 soru sormak, o kazanımın önemini mi artırıyor yoksa sınavın genel yapısını mı bozuyor? Benim kafamda şöyle bir soru işareti var: Eğer aynı kazanımdan birden fazla soru gelirse, o kazanımda iyi olan bir öğrenci haksız yere avantaj sağlamış olmaz mı? Ya da tam tersi, o kazanımda eksiği olan bir öğrenci için sınav daha da zorlaşmaz mı? Bu durum sınavın ölçme ve değerlendirme prensiplerine ne kadar uygun? Bu konuda bilgisi olan ya da benzer tecrübeler yaşamış arkadaşlardan yorum ve görüş bekliyorum.
MEB'in ölçme değerlendirme esaslarına göre, bir kazanıma ilişkin birden fazla soru sorulabilir. Ancak bu soruların farklı bilişsel düzeyleri (bilgi, kavrama, uygulama vb.) ölçmesi beklenir. Örneğin, bir soru doğrudan tanımı sorarken, diğeri o tanımın bir senaryoda uygulamasını isteyebilir. Bu, kazanımın derinlemesine anlaşılıp anlaşılmadığını ölçmek içindir ve geçerliliği olumsuz etkilemez.
Sınavın geçerliliğini etkileyip etkilemediği, sorulan soruların kazanımın hangi boyutlarını ölçtüğüne bağlıdır. Eğer aynı kazanımın farklı yönleri veya o kazanımın farklı zorluk seviyelerindeki uygulamaları ölçülüyorsa, bu durum geçerliliği genellikle olumsuz etkilemez. Ancak aynı kazanımın birebir tekrarı niteliğinde sorular soruluyorsa, bu durumda sınavın ayırt ediciliği ve kapsam geçerliliği zayıflayabilir.
