Ortak sınavlarda öğrenci cevapları nasıl puanlanıyor, bu konuda bilgisi olan var mı acaba? Özellikle çoktan seçmeli olmayan, yani açık uçlu soruların puanlama süreci nasıl işliyor merak ediyorum. Bazen bir soruyu tam doğru yapsan bile tam puan alamıyorsun gibi hissediyorum ya da kısmi doğru cevaplara ne kadar puan veriliyor, bunun bir standardı var mı? Öğretmenden öğretmene değişiyor mu bu durum? Optik okuyucunun okuduğu sınavlar haricinde, özellikle yazılı sınavlarda puanlama kriterleri nelerdir? Daha önce bu tür sınavların puanlama süreçleri hakkında bilgi sahibi olan veya deneyimlemiş olan arkadaşlar varsa, yardımcı olabilirler mi?
Açık uçlu sorularda genellikle "rubrik" denilen bir puanlama anahtarı kullanılır. Bu anahtarda, sorunun her bir bölümü için beklenen cevaplar ve bu cevaplara verilecek puanlar detaylıca belirtilir. Örneğin, bir kısmına 2 puan, diğer kısmına 3 puan gibi ayrımlar olabilir. Bu sayede öğretmenler arasında tutarlılık sağlanmaya çalışılır.
Doğru, rubrik olayı çok önemli. Kısmi cevaplar için de aynı rubrik içinde belirli anahtar kelimelerin, kavramların ya da adımların bulunup bulunmadığına bakılır. Eğer cevabında beklenen anahtar bilgilerin bir kısmı varsa, o oranda puan alabilirsin. Yani "ya tam puan ya sıfır" durumu genelde olmaz, ara puanlar verilebilir.
Puanlama sürecinde öğretmenin inisiyatifi de önemli tabii ama genelde ortak sınavlarda tek bir öğretmen değil, birkaç öğretmen aynı anda puanlama yapıyorsa veya puanlama öncesi bir toplantıyla kriterler belirleniyorsa daha objektif bir sonuç elde ediliyor. Eğer bir notla ilgili şüphen olursa, öğretmenden puanlama anahtarını rica edebilirsin, bazen paylaşıyorlar.
Ortak yazılı sınavlarda puanlama, sınavın türüne ve uygulama esaslarına göre yapılır. Açık uçlu sorularda öğrencinin yalnızca sonuca değil, soruda istenen bilgiye, işlem basamaklarına ve açıklamalarına da bakılabilir.
Örneğin matematik dersinde bir problem için doğru sonuca ulaşamayan öğrenci, doğru işlem basamakları gösterdiğinde ilgili puanlama anahtarına göre kısmi puan alabilir. Türkçe dersinde ise cevabın içeriği, anlam bütünlüğü ve soruda istenen unsurları karşılaması dikkate alınabilir.
Adil puanlama için:
Sorulara ait cevap anahtarı ve puanlama ölçütleri önceden belirlenmelidir.
Aynı nitelikteki cevaplara tutarlı puan verilmelidir.
Kısmen doğru cevapların nasıl puanlanacağı açıklanmalıdır.
Gerektiğinde değerlendirme birden fazla öğretmen tarafından yapılmalıdır.
MEB'in güncel ortak yazılı sınav uygulamasında puanlama ve değerlendirme süreci sınavın türüne göre öğretmenler, ilgili zümreler veya ölçme değerlendirme birimleri tarafından yürütülebilir.
